top of page

#35 Cogito, ergo …

Foto van schrijver: Nikko Norte
Nikko Norte
11 uur geleden
11 minuten om te lezen

De duisternis is intens en de koplampen van onze Berlingo geven minder licht dan ik onder deze omstandigheden prettig vind. Maar telkens als ik mijn grootlicht gebruik, lijkt het of er iets mis is met mijn ogen en pas een paar minuten geleden realiseerde ik me dat de reflectie me verblindt van mijn grootlicht op de verkeersborden die als dominostenen langs de landweg staan waarop ik rijd en die hier door een heuvelachtig en verlaten stukje Spanje kronkelt. Aan veiligheid dragen die verkeersborden niet bij en omdat ik geen zin heb in een discussie met mezelf over waarom geen mens hier gewapend met een slijptol de schouders onder het wiel zet—ik ben een buitenlander, heb het recht niet—probeer ik mezelf er opnieuw van te overtuigen dat het bod oké was dat Heidi en ik uitbrachten op een vervallen boerderij in de Spaanse provincie Galicië. Vier solide muren en een relatief nieuw dak. Een puinhoop binnen, geen elektriciteit, geen water en geen riolering. Een voor ons ideale locatie, dat wel. De verkoper wees ons bod af, waarop we opnieuw in het internet doken, wat resulteerde in zes afspraken die ik morgen—straks—met zes makelaars heb in Galicië.

 

15 Juni 2026, eigenlijk 16 juni. Twintig minuten geleden, net na halfdrie, vertrok ik uit Montelobado, een dorp aan de grens met Portugal in de Spaanse provincie Castilië en León, waar Heidi en ik tijdelijk wonen. Ik rijd door Spanje naar Galicië, niet door Portugal, en volgens de tomtom ben ik al voor acht uur in het gehucht O Pousadoiro, net ten zuiden van het vissersdorp Cariño, in het noorden van Galicië, waar ik om tien uur mijn eerste afspraak heb.

 

In 2020 verbleven Heidi en ik een periode in Galicië. Heidi was ziek—wat we toen nog niet wisten—en beleefde weinig plezier aan wat we ook deden. In dat licht, beseften we pas een paar maanden geleden, kwam Galicië slechter uit de verf dan het misschien verdient en we besloten ook Galicië mee te nemen in onze zoektocht naar de geschikte plek de studio’s te bouwen die we nodig hebben om video’s te maken ter ondersteuning van mijn boek De herziene holbewonercode, dat pas uitgegeven kan worden als die studio’s er zijn. Drie keer reisden we de afgelopen weken voor een paar dagen naar Galicië en ja, Galicië voelt goed. Maar Heidi en ik blunderden de laatste jaren nogal op het verhuisfront en dat verplicht me mezelf er af en toe aan te herinneren dat het overal goed voelt in het voorjaar.

 

Heidi bleef thuis, druk met de bouw van de nieuwe holbewonercodewebsite, en piekerend over de voor- en nadelen van Galicië klik ik boven mijn hoofd de binnenverlichting aan en pak ik mijn Stanleythermos van Heidi’s stoel. Ik leg de buitendop, die ik van de thermos draai, in mijn schoot, zet de binnendop, die ik uit de thermos draai, in een bekerhouder in het dashboard, pak de buitendop weer op, schenk hem halfvol met koffie uit de thermos en … een schaduw duikt op uit het niets. Buitendop met koffie in mijn linkerhand, thermos met meer koffie in mijn rechterhand, stuurt mijn linkerknie de Berlingo naar links voordat tot me doordringt wat gaande is. Mijn rechterknie, die van mijn linkerknie de verantwoordelijkheid overneemt voor het reageren op wat gaande is, houdt de Berlingo op het midden van de weg en onderwijl zwenkt de uit het niets opgedoken schaduw in de richting waarin ik rijd. De kloof tussen wat gaande is en wat tot me doordringt dat gaande is, vernauwt en in het schijnsel van de binnenverlichting zie ik de bruingrijze haren in de vacht van wat een joekel van een wildzwijn moet zijn. Het dier draaft leunend tegen Heidi’s portier met me op, lijkt zich af te duwen en verdwijnt in het struikgewas langs de weg.

 

Nadat ik halt heb gehouden, schenk ik de koffie in de buitendop terug in de thermos. Ik draai de binnendop in de thermos, leg de thermos terug op de Heidi’s stoel, zet de buitendop ernaast en rijd achteruit. Niets te zien langs de weg, ook niet als ik nadat ik in de berm opnieuw halt heb gehouden op de weg heen en weer loop, turend in het struikgewas, Petzl op mijn hoofd, en voel dat de nacht me in zijn greep krijgt. Geen glimp artificieel licht. Geen maan. De Melkweg helderder dan ooit. De doodse stilte een geruststellende symfonie. De lucht fris en kruidig en … koffie! Ik open Heidi’s portier, pak de thermos en de buitendop van haar stoel, open een achterdeur van de Berlingo, ga zitten in de achterbak en terwijl ik koffie in de buitendop schenk, zit niet Heidi in mijn gedachten naast me, maar een Chinese man die ik leerde kennen toen ik een jonge commandosergeant was.

 

Met mijn peloton nam ik deel aan een overlevingsoefening in de Duitse Eifel en de Chinese man, een instructeur, legde uit hoe we als de situatie ons daar ooit toe zou dwingen geruisloos een varken konden slachten. Op het hoofd van het varken dat ons die avond tot voedsel zou dienen en dat instructeurs aan een boom hadden vastgebonden, wees hij een plek aan. Met een hamer—die niet tot onze uitrusting behoorde—haalde hij vervolgens hard uit en het duurde even tot het varken haar of zijn gegil staakte en verder wroette in de grond op zoek naar iets eetbaars. Het resultaat van de tweede hamerslag was gelijk aan dat van de eerste. Een negenmillimeterkogel uit een uzi, geruisloos al even een stille dood gestorven, stelde zeker dat we die nacht met een volle maag in onze onderkomens kropen en … wat als? Wat als mijn maat Koert en ik er lang geleden, tijdens onze opleiding aan het SROKI, de School Reserveofficieren en Kader Infanterie, niet tussenuit waren gekepen tijdens een oefening op de Ermelosche Heide?

 

In een Land Rover waarvan de sleutel in mijn broekzak was beland, Koert achter het stuur, arriveerden we met zwarte vegen op ons gezicht, een bos takken in het camouflagenet op onze helm en onze uzi’s in de hand bij de tandartswachtkamer op de Jan van Schaffelaerkazerne in Ermelo, waar een kapitein met een groene baret rekruten wierf voor de commando-opleiding in Roosendaal.

 

Zes lichtingen militairen startten jaarlijks een opleiding aan het SROKI. Uit drie lichtingen wierf het Korps Commando Troepen rekruten en Koert en ik hadden pech. Verkeerde lichting. Hoog en laag konden we springen, beten onze instructeurs ons toe als we erover begonnen, maar onze namen zouden niet op de Roosendaallijst belanden. Los daarvan behoorden Koert en ik vanwege de functie waarvoor de krijgsmacht ons opleidde tot een peloton kabouters en het Korps Commando Troepen, onze instructeurs waren daar stellig in, wierf geen kabouters. Toestemming ten minste met die kapitein te praten, kregen we niet en dus …

 

Maar wat als Koert en ik van onze instructeurs onder de indruk waren geweest, van gezag onder de indruk waren geweest? Voor Koert kan ik niet spreken, maar mijn leven had zich anders voltrokken als de sleutel van die Land Rover niet in mijn broekzak was beland, als … wat als ik vannacht iets later uit Montelobado was vertrokken? Geen hamer in de auto. Met mijn Opinel N°07 zou ik een wildzwijn uit haar of zijn lijden hebben moeten verlossen en … wat is er mis met mijn ogen? Niets mis met mijn ogen. De reflectie van het licht van mijn Petzl op een verkeersbord dat inhalen verbiedt, verblindt me. Ik zet de Petzl uit, neem een slok koffie en zie dat de wegmarkering ondanks de duisternis geen twijfel laat over welke rijrichting hier mag inhalen en welke niet, wat betekent dat dat verkeersbord geen ander doel dient dan dat iemand een greep in de Spaanse staatskas kan doen. En omdat ik geen zin heb in een discussie met mezelf over waarom geen mens bereid is te overwegen of bijvoorbeeld Julian Assange een punt heeft als hij stelt dat democratieën zijn gekocht en dat authentieke maatschappelijke acteurs sinds de jaren 70 zijn gezwicht voor de druk van de staat, die zich net als de maffia schuldig maakt aan afpersing van burgers onder het mom van bescherming en ingrijpt in de economie op een manier die de belangen van bepaalde partijen beschermt waardoor financiële players inmiddels koning zijn, laat ik me opzuigen door de kosmos. Ik tuimel door ruimte en tijd en land op een stoel aan mijn tafeltje voor de lessenaar van meester Hendriks.

 

Derde klas lagere school. Het kabinet Biesheuvel is gevallen en er komen vervroegde verkiezingen. Ik weet niet wat een kabinet is en het woord verkiezingen is me vreemd. Meneer Hendriks grijpt die vervroegde verkiezingen aan om de klas iets bij te brengen over de Nederlandse parlementaire democratie. In die parlementaire democratie, vertelt hij, mogen we het allemaal zelf weten en dat is fijn, want er zijn landen waar mensen het allemaal niet zelf mogen weten. Ik sta op, loop de klas uit en word door meester Hendriks aan mijn oor de klas weer in getrokken.

 

Er worden in 1972 geen kinderen meer aan oren klassen in of uit getrokken, maar op die regel maakt meester Hendriks voor mij graag een uitzondering en ik begrijp dat wel, zoals ik ook de incidentele draai om mijn oren die ik krijg wel begrijp. Telkens als ik hardhandig tot de orde ben geroepen, roepen de paar kwezels in de klas in de pauze dat ik mijn ouders moet vertellen wat er is gebeurd en dat ik naar de politie moet gaan. Sukkels! Ik ben acht. Ik weet niet wat een kabinet is of wat verkiezingen zijn, maar weet wel dat meester Hendriks begrijpt dat het niet bij hondenpoep in een brandende krant voor zijn voordeur blijft als hij te ver gaat.

 

Vreselijk vind ik school. Vanaf mijn eerste dag op de kleuterschool, alweer vier jaar geleden, heb ik me ontwikkeld tot een vervelend ventje. Nog tien jaar te gaan—tien jaar!—tot ik het diploma heb waar het om te doen is. En ik wil geen diploma! Ik wil dingen leren en leer niets wat ik niet al weet, van willekeurig wie kan leren of kan lezen in een van de boekjes in het laatje onder mijn tafeltje. Flauwe grappen helpen me de tijd te doden. In een democratie mogen mensen het allemaal zelf weten, meester Hendriks zei het zelf. Nederland is een democratie, dus ik was de klas uit gelopen.

 

De rust in de klas hersteld, vertelt meester Hendriks dat Nederlanders die oud genoeg zijn tijdens verkiezingen hun regering kiezen en ik begrijp plotseling waarom thuis al dagenlang een poster voor het raam van mijn kamer hangt. Een zwart-witposter met daarop de afbeelding van een beetje enge, kale man, een getekende vuist met daarin een bloem in een van de hoeken van die poster. En ik begrijp nu ook waar de gesprekken aan de eettafel de laatste dagen over gaan, gesprekken over ene Den Uyl, die goed is, en ene Wiegel, die slecht is, en … meester Hendriks heeft mijn oor opnieuw te pakken. Ik had me omgedraaid en dreigend naar Flip gewezen, een nieuwe jongen in de klas, en zie wederom bevestigd dat ik helemaal niets zelf mag weten.

 

De ridders in de boeken die ik lees mogen alles zelf weten en in mijn hoofd leef ik eeuwen terug in de tijd in een standenmaatschappij. Wat dat precies is, weet ik ook niet, maar het is vast beter dan een democratie. Ik zie geen obstakel de vaardigheden te ontwikkelen, zeg, zwaardvechten, waarmee ik ooit indruk kan maken op een koningin of koning en maak me dientengevolge over mijn toekomst geen zorgen. Toch begin ik hem halverwege meester Hendriks verhaal te knijpen.

 

De wereld uit mijn boeken bestaat niet. In de wereld waarin ik werkelijk leef, kiezen mensen elke vier jaar nieuwe mensen die het land regeren. Mooi is dat! Tegen de tijd dat het gerucht van mijn vaardigheden aan het hof doordringt—de Tweede en Eerste Kamer, vertelt meester Hendriks—is er een nieuw hof. En het kan sneller gaan, want de poster die voor het raam van mijn kamer hangt, de beetje enge, kale man op die poster is meneer Den Uyl, die belooft dat hij van alles voor arbeiders zal doen als ze hem in de regering kiezen, hing er een paar maanden geleden ook al. De regeerders in mijn boeken zijn constante factoren. Wat kan iemand in vier jaar bereiken? Daarnaast lijkt die Den Uyl niet iemand die een trouw zwaardvechter kan gebruiken.

 

Voordat meester Hendriks de klasdeur vanmorgen opende, gingen Flip en ik op de vuist. Flips vader werkt voor de KLM—iets met vliegtuigen. Flip had me een pen van de KLM beloofd; zijn vader heeft daar dozenvol van. Weer geen pen voor mij vanmorgen, hoewel Flip er voldoende bij zich had. Hij deelde ze uit aan de jongens die zich bedelend om hem heen verzamelden. Ik had Flip een lel gegeven, waarop meester Hendriks me de eerste keer vandaag hardhandig tot de orde riep.

 

De stelligheid waarmee meester Hendriks vertelt hoe prachtig onze democratie is, verwart me. Ik uh… ik weet niet veel, maar twijfel lijkt me verstandiger dan stelligheid. Wat als we in de klas verkiezingen zouden houden? Flip zou in dat geval de klas regeren; Flip deelt immers KLM-pennen uit en dat, nu ik erover nadenk, betekent dat Flip de klas waarschijnlijk zal regeren zoals de KLM zegt dat hij dat moet doen. En wat, vraag ik me af, moet iemand kunnen om te regeren? Vorige week, om te voorkomen dat meester Hendriks dat zou doen, legde ik Flip uit hoe hij zijn stelsommen moest doen, legde ik hem uit waar en wanneer twee treinen met elkaar zouden botsen. Daarom had hij me een pen beloofd.

 

De koninginnen en koningen in mijn boeken leren al vroeg wat er als regeerders van ze wordt verwacht. Ze zijn kampioenen in het tevreden houden van alle mensen binnen hun rijk. Als ik meester Hendriks goed begrijp, hoeft iemand in een democratie alleen maar beloftes te doen om Nederland te mogen regeren en als ik vraag wat meneer Den Uyl voor arbeiders gaat doen, lees ik woede in meester Hendriks ogen. Hij slaat met zijn vlakke hand op zijn lessenaar en brult dat ik hem niet in de rede mag vallen. Natuurlijk krijg ik geen antwoord op mijn vraag. Ik krijg nooit antwoord op een vraag en … “Maar wat,” hoor ik mezelf in mijn gedachten mijn gedachten doorbreken, “wat als ik van schooljuffen en -meesters onder de indruk was geweest, van verplicht onderwijs onder de indruk was geweest?”

Om daar niet op in te hoeven gaan, hoor ik mezelf vervolgens in mijn gedachten vragen: “Wat als ook Galicië tegenvalt?” en ik schud mijn hoofd. Als ik op dat soort vragen ooit in was gegaan, had ik net zo goed een diploma kunnen halen en ik grinnik inwendig als ik mezelf hoor mompelen: “Cogito, ergo stultus sum ik denk dus ik ben een dwaas,” en bedenk dat ik nog geen dertig kilometer onderweg ben.

 

Een laatste slok koffie, de achterdeuren van de Berlingo dicht, thermos en buitendop op Heidi’s stoel en verder door de duisternis. Snelweg vanaf de stad Zamora. De thermos is al even leeg als ik in de ochtendschemer de afslag Villafranca del Bierzo neem en in een fuik rijd van de Guardia Civil. Alcoholcontrole! Ik rijd vier auto’s voorbij waarin de bestuurders op hun blaastest wachten, laat als een jonge Guardia Civilagent op me afstuift Heidi’s raam zakken en zeg voordat hij iets zegt: “No bebo ik drink niet.”

De agent wijst naar mijn voorhoofd en zegt: “Continúa rijd maar door.”

 

Direct na de afslag verwachtte ik een venta. Geen venta. Ik haal de Petzl, die ik vergeten was, van mijn hoofd, volg een landweg, rijd de snelweg weer op en stop even later bij een venta langs de snelweg. Man, ik ben gek op venta’s. Nadat ik aan de toog koffie heb besteld, struin ik tussen de rekken waarin lokale producten, zakmessen en sleutelhangers zijn uitgestald. Ik vind een leuke sleutelhanger voor Heidi, leg hem op de toog en als de camarero de café medio largo die ik bestelde naast de sleutelhanger zet, staat niet Heidi naast me, maar een Chinese man die ik lang geleden in Rotterdam leerde kennen en die door iedereen meneer Ling werd genoemd.

 

Meneer Ling was privédetective en ik verwees ooit een kennis naar hem door die veronderstelde dat haar man vreemdging. Toen ik mijn kennis een week later tegenkwam en vroeg of ze wijzer was geworden, liet ze me weten dat meneer Ling in het ziekenhuis lag. Geschrokken zocht ik hem op in het Rotterdamse Havenziekenhuis. Een van meneer Lings benen in een katrolsysteem boven zijn bed, zijn beide armen in het gips, las ik in zijn ogen dat hij bij de les was. Toen ik hem vroeg wat hem was overkomen, vertelde hij dat hij de opdracht had aangenomen van de kennis die ik naar hem had doorverwezen. Hij had haar man gevolgd en zag hem op een dag het Atlanta Hotel aan de Aert van Nesstraat binnengaan met een onbekende vrouw. Het had meneer Ling geen moeite gekost het nummer van de kamer van de man te achterhalen en een verdieping hoger had hij zelf een kamer gehuurd.

“Ling slim,” vertelde hij verder. “Ling afdalen met touw uit laam. Ling ziet man en vlouw liefde bedlijven. Ling pakt camela, vlouw kom kla laat man los, man kom kla laat vlouw los, Ling kom kla laat touw los …”


Meer lezen? Neem een kijkje in de webshop.


 
 

Met jouw steun kan ik blijven schrijven.

Lieve groet, Nikko 🙂

Of doneer direct:

ES9430580709052720066355

BIC/Swift: CCRIES2AXXX

t.n.v. Nikko Norte

Dank je wel!

bottom of page